W ósmym sezonie pracy trenerzy Mobilnej Akademii Młodych Orłów po raz pierwszy poruszają temat związany z kategorią wiekową starszą niż U-13. Podczas szkoleń w powiatach, w których udział jest otwarty dla wszystkich trenerów, opowiadają o indywidualnych zachowaniach zawodników na poszczególnych pozycjach.
W 2018 roku, kiedy 32 trenerów Mobilnej AMO (po dwóch w każdym województwie) po raz pierwszy rozjechało się po kraju, ich jedynym, za to niezwykle ważnym zadaniem było prowadzenie szkoleń powiatowych. Idea była taka, by z poszczególnymi tematami wykładów i zajęć praktycznych dotrzeć dosłownie wszędzie, urzeczywistniając tym samym wizję, w której wiedza i trendy szkoleniowe są dostępne dla każdego polskiego trenera opiekującego się na co dzień grupą zawodników z kategorii między U-6 a U-13. Starannie zrekrutowani, zatrudnieni i przeszkoleni przez Polski Związek Piłki Nożnej trenerzy Mobilnej Akademii Młodych Orłów, wyposażeni w odpowiednią prezentację, prowadzili wykład, a następnie, pozostając w danej tematyce, demonstrowali na boisku trening pokazowy. Na zakończenie odbywała się jeszcze gra selekcyjna, podczas której trenerzy stawali się skautami i oceniali piłkarski potencjał dzieci z okolicy.
Z biegiem czasu rola trenerów MAMO ewoluowała. Obecnie szkolenia w powiatach to tylko część ich obowiązków, wśród których znajdują się również szkolenia klubowe (dedykowane trenerom z konkretnego klubu, który wyrazi taką chęć i zgłosi się do federacji), wizyty edukacyjne w klubach (polegające na obserwacji treningu i jego omówieniu), szkolenia dla rodziców (dotyczące psychoedukacji dzieci oraz ich bezpieczeństwa) oraz obserwacje skautingowe rozgrywek w kategoriach od U-12 do U-15, głównie z myślą o zgrupowaniach AMO.
W trakcie jednego sezonu realizowany jest jeden temat, a każdy powiat jest odwiedzany raz. Szkolenie składa się z części wykładowo-warsztatowej i praktycznej, podczas której omawiane są nawiązujące do tematu środki treningowe.
Skoro Mobilna AMO w każdym powiecie melduje się raz, to i temat zajęć jest jeden na cały sezon. Tym bardziej więc musi być on skrupulatnie przemyślany, fachowo przygotowany i profesjonalnie przeprowadzony. W sezonie 2025/26 rangę wydarzenia podbija dodatkowo fakt, że po raz pierwszy w historii trenerzy skupiają się na temacie dedykowanym kategorii trampkarz (U-14, U-15). Dotychczas żadne szkolenie w ramach Mobilnej Akademii Młodych Orłów nie poruszało kwestii związanych z piłką jedenastoosobową.
– Rozpoczynamy bardzo ważny cykl szkoleń powiatowych. Oceniamy, że przejście z piłki dziewięcio- do jedenastoosobowej jest jednym z najważniejszych momentów na ścieżce edukacji, dlatego w większym stopniu powinniśmy się nim zająć. Młodzież często właśnie wtedy odchodzi od futbolu, a nam zależy na tym, aby to zmienić. Przygotowując trenerów, kluby i całe środowisko do coraz lepszej pracy w piłce jedenastoosobowej, zadbamy o to, aby jak najwięcej chłopaków i dziewczyn miało możliwość i dobre warunki do tego, aby w piłce zostawać – zauważa Przemysław Prętkiewicz, dyrektor Departamentu Piłki Amatorskiej (Grassroots) w PZPN.
Z tematem na sezon 2025/26 – „Indywidualne zachowania na pozycjach w kategorii trampkarz” – trenerzy ruszyli w trasę w połowie września. Zagadnienie to jest naturalną kontynuacją procesu wykonywanego na etapie piłki dziewięcioosobowej.
W kategorii trampkarz omawiane podczas szkolenia zachowania mają być i są rozwijające dla zawodnika, a federacji zależy przede wszystkim na tym, aby w klubach, akademiach i szkółkach rozwijały się jednostki. Dopiero kiedy poszczególni zawodnicy opanują podstawowe dla swojej pozycji zachowania, typowe dla danych stref i sektorów boiska, skorzysta na tym także i zespół.
– Celem szkolenia jest ułatwienie zawodnikom funkcjonowania na boisku i podejmowanie przez nich lepszych decyzji. Te zachowania są typowe, powtarzalne i skracają proces decyzyjny zawodnika. Dla trenerów zbiór tych zasad jest przydatny pod kątem rozwijania swoich podopiecznych oraz analizy ich działań podczas meczów i treningów – tłumaczy Rafał Rożek, trener z licencją UEFA A, specjalista ds. inicjatyw grassroots w PZPN i autor prezentacji, którą zobaczą trenerzy w całej Polsce.
A co konkretnie zobaczą?
Prowadzący wezmą na tapet siedem pozycji: bramkarza, środkowego obrońcę, bocznego obrońcę, cofniętego pomocnika, wysuniętego pomocnika, skrzydłowego oraz napastnika. Dla każdej z nich wybrano po trzy kluczowe zachowania, powszechnie występujące w każdym meczu. Uczestnicy szkoleń sami będą je interpretować – nie będzie to sucha prezentacja, a interakcja z prowadzącymi. Każde zachowanie zostało osadzone w kontekście taktycznym, rozrysowane na grafikach, opisane i zwieńczone konkretnymi wskazówkami dla zawodników. W części praktycznej zademonstrowane zostaną cztery środki treningowe odnoszące się do wybranych zachowań. Zachowań uniwersalnych, niezależnych od kategorii wiekowej, ustawienia czy taktyki drużynowej.
– Otwieramy się na kategorię trampkarz, bo piłka jedenastoosobowa jest dla nas kierunkiem, w którym chcielibyśmy iść. Zaczynamy edukować nową grupę trenerów, ale treści zawarte w szkoleniu Mobilnej AMO na sezon 2025/26 są uniwersalne, dlatego do wzięcia udziału zachęcamy również szkoleniowców pracujących w młodszych kategoriach wiekowych – mówi Mateusz Rozwadowski, koordynator Mobilnej AMO oraz Certyfikacji Grassroots w PZPN. – Chcemy inspirować, by trenerzy i zawodnicy od innej strony oglądali mecze. By szukali w ich trakcie charakterystycznych dla danej pozycji zachowań, a następnie przenosili to na boisko.
***
Harmonogram szkoleń powiatowych jest uaktualniany na stronie pzpn24.pzpn.pl, doskonale znanej każdemu trenerowi. To przez tę platformę odbywają się chociażby rekrutacje na kursy czy zapisy na szkolenia. Co ważne, nie trzeba zapisywać się na szkolenie w swoim powiecie, można wybrać dogodne dla siebie termin i lokalizację. Jeśli na platformie nie ma jeszcze terminu szkolenia dla danego powiatu, zachęcamy do śledzenia kanałów społecznościowych i stron internetowych poszczególnych Wojewódzkich Związków Piłki Nożnej, które na bieżąco będą informować o datach szkoleń w poszczególnych powiatach.
Rafał Cepko
